Naroczycki Łęg jest użytkiem ekologicznym, powstałym w 1999r. Obejmuje on swym zasięgiem obszar starorzeczy i łąk zalewowych w rejonie Naroczyc. Znajdują się tu wspaniałe krajobrazy, liczne gatunki ptaków wodno - błotnych oraz zwierząt, których nie można oglądać na co dzień.
Poniżej, znajdą Państwo najważniejsze informacje o występujących w rezerwacie :
- drzewach i roślinach
- ptakach
- ssakach, gadach i płazach
Drzewa pomnikowe
Na obszarze użytku zinwentaryzowano wszystkie drzewa spełniające kryteria, pozwalające zakwalifikować je go grona pomników przyrody (Pawlaczyk, Jermaczek 1995) oraz takie, które rokują nadzieję, że w bliskiej przyszłości kryterium to osiągną (to znaczy drzewa o wymiarach najwyżej 10% mniejszych), a także drzewa o osobliwych pokrojach. Łącznie zinwentaryzowano
w "Naroczyckim Łęgu" 74 drzewa pomnikowe, w tym:
- wiązy szypułkowe
- topole czarne
- grusze pospolite
- jabłonie dzikie
- wierzby kruche
- klony polne
- głogi dwuszyjkowe
- kasztanowce
- graba
- szakłaka
Wspomnieć należy o rosnącej w południowo-wschodniej części użytku ogromnej gruszy pospolitej o obwodzie 260 cm. Okaz ten jest jednym z najstarszych okazów tego gatunku rosnących w Polsce (por. Pacyniak 1992), a biorąc pod uwagą fakt, że jest to egzemplarz o wyjątkowej zdrowotności, jednopniowy i bez guzowatych zgrubień na korze, należy uznać go za najcenniejszy w kraju.
SZATA ROŚLINNA
Około 50% powierzchni użytku zajmują zbiorowiska łąkowo bagienne, ok. 35% powierzchni przypada na zbiorowiska krzewiaste oraz ok. 15% powierzchni użytku pokrywają lasy.
Do najważniejszych łąkowo-bagiennych zespołów roślinnych należą:
- łąka wyczyńcowa
- zespół mozgi trzcinowej
- zespół turzycy zaostrzonej
- zespół turzycy bagiennej
- zespół manny mielec
- szuwar trzcinowy
Spośród zbiorowisk krzewiastych i leśnych, G. Bobrowicz zwraca uwagę na:
- czyżnie
- zarośla wierzb wiklinowych
- łozowiska
- łęg wierzbowo-topolowy
- łęg jesionowo-wiazowy
- grąd
ROŚLINY CHRONIONE:
Na obszarze Naroczyckiego Łęgu stwierdzono występowanie 8 gatunków roślin chronionych na obszarze Polski, w tym 4 gatunki będące pod ochroną całkowitą. Są to:
- grążel żółty
- grzybienie białe
- kalina koralowa
- konwalia majowa
- kruszyna pospolita
- kruszczyk szerokolistny
- pierwiosnka lekarska
- alwinia pływająca
Na szczególne wyróżnienie zasługuje stanowisko salwini pływającej. Jest to nowe miejsce występowania tego gatunku w dawnym województwie legnickim; dotychczas znane były tylko dwa stanowiska w całym województwie (Strynkowski, Szlachetka 1995).
Spośród roślin rzadkich w Polsce (Szafar i in.1986) wykryto na obszarze użytku stanowiska
4 gatunków.
W trakcie prac terenowych odkryto na obszarze Naroczyckiego Łęgu stanowiska rzadkiego porostu - złotorostu ściennego. Dotychczas znane było tylko jedno stanowisko tego gatunku porostu w województwie (Szlachetka1995)
PTAKI
Na stosunkowo niewielkim - z punktu widzenia areałów lęgowych - obszarze użytku ekologicznego Naroczycki Łęg (186,97 ha ) stwierdzono występowanie w okresie lęgowym aż 39 rzadkich gatunków ptaków, w tym aż 28 gatunków tutaj się gnieździ w liczbie około 100 par.
Ptaki gnieżdżące się w dziuplach : sikory, dzięcioły, dudki nie zawsze znajdują odpowiednie siedlisko. Czynnikiem, który ogranicza ich liczebność jest mała liczba starych dziuplastych drzew.
W lasach pierwotnych było ich pod dostatkiem. Dziś, gdy stare lasy niemal doszczętnie wycięto, może się jeszcze znaleźć maleńka dziupla dla sikory.
Dzięcioł sam potrafi sobie dziuple wykuć, ale dziuple rozmiaru odpowiedniego dla sowy są praktycznie niedostępne. Powodzenie rozmnażania się tych ptaków nie zależy od tego, czy są
w stanie wyżywić pisklęta, ale od tego, czy znajdą dobrą wolną dziuplę, aby w ogóle móc założyć gniazdo.
W Naroczyckim Łęgu można spotkać takie ptaki jak:
-Jastrząb,
-Perkoz
-Dudek
-Czapla siwa
-Łabędź niemy i krzykliwy
-Bocian czarny i biały
-Krzyżówka
-Głowienka
-Kormoran
-Strumieniówka
-Krzyżówka
-Wodnik
-Brzęczek
-Sieweczka rzeczna
-Żuraw
-Dzięcioł zielony
-Trzciniak
PŁAZY, GADY I SSAKI
Na obszarze Łęgu Naroczyckiego istnieje kilka interesujących i rzadkich gatunków . Do grupy tej niewątpliwie należą:
- Żmija zygzakowata na którą natrafiono w zachodniej części użytku
- Bóbr europejski - stałe stanowisko na starorzeczu Odry w północno - zachodniej części Naroczyckiego Łęgu
- Kuna leśna - w łęgu we wschodniej części użytku
- Norka amerykańska - na starorzeczach Odry w zachodniej części użytku
- Jeleń europejski - obszar Naroczyckiego Łęgu bywa w niektóre lata areną rykowiska jeleni
JELEŃ
Jeleń szlachetny (Cervus elaphus), ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący Europę (oprócz części północno-wschodniej), północną Azję oraz Amerykę Północną, występuje w stadach liczących po kilkanaście sztuk, głównie na terenach leśnych, a także w górach, na obszarach lasów reglowych.
Pożywienie jelenia stanowią rośliny zielne, trawy, liście, kora i gałęzie drzew i krzewów, owoce i jagody. Często żeruje na polach uprawnych położonych na terenach leśnych. Aktywny jest głównie rano i o zmierzchu.
Znanych jest ok. 23 podgatunków jelenia, z których sześć jest zagrożonych wyginięciem.
Jeleń posiada silnie rozgałęzione, masywne poroże, liczba rozgałęzień dochodzi do 30.
U osobników młodych po ukończeniu roku życia wyrasta pierwsze poroże nie posiadające odnóg (tzw. szpicaki). Poroże zrzucane jest zazwyczaj z początkiem wiosny. Kolejne poroże ma 3 lub 4 odnogi, zaś w kolejnych latach poroża mają o jedno lub dwa odgałęzienia więcej. Poroża najsilniej rozgałęzione posiadają byki powyżej 10 roku życia. Partie szczytowe rozgałęzień stanowią tzw. koronę. W okresie wzrostu poroże pokryte jest silnie unerwioną i unaczyniona skórą zwaną scypułem. Po zakończeniu wzrostu poroża w sierpniu scypuł zasycha i jest ścierany przez byka o pnie drzew i gałęzie.
Ruja zwana rykowiskiem trwa od września do listopada, samce toczą zacięte walki o stada łań. Po ciąży, trwającej 225-262 dni, samica rodzi 1, rzadziej 2 młode, pokryte na bokach i grzbiecie białawymi cętkami. Cętkowanie znika w wieku ok. 6 miesięcy.
Jeleń jest cenionym zwierzęciem łownym. Największe i najsilniej rozgałęzione poroża stanowią cenne trofeum myśliwskie. W Polsce jeleń zamieszkuje wszystkie duże obszary leśne, jest zwierzęciem łownym z okresem ochronnym.
DRAPIEŻCA
Lis dlatego miedzy innymi pozostał w Europie stosunkowo liczny, ponieważ potrafi żywić się aż taką rozmaitością pożywienia.
Jest w stanie porwać kilkutygodniowe sarnię, zająca, kunę, czy gęś. Poluje również na wszystkie gatunki myszy i norników. Jada czarne jagody, poziomki i inne owoce.
Są takie okolice i pory roku, gdzie podstawą wyżywienia lisów są dżdżownice!
BOBRY EUROPEJSKIE
Bóbr Europejski- Castor fiber, ma stałe stanowisko w starorzeczu Odry, w północno zachodniej części rezerwatu
Bobry pod koniec XX wieku przestały być zagrożone w Polsce, ale do dziś na terenie Dolnego Śląska są rzadkością
Po drugiej wojnie światowej w Polsce istniała jedna stała i mocna kolonia bobrów nad rzeką Czarna Hańcza powyżej jeziora Wigry. Konsekwentna ochrona gatunku sprawiła że pod koniec XX wieku żeremie (domki) bobrowe można było liczyć na dziesiątki dookoła całego jeziora Wigry i jezior sąsiadujących.
Do wielu regionów kraju na przykład do Puszczy Kampinoskiej, bobry zostały sprowadzone
i wypuszczone na wolność. Gdzie indziej, na przykład do Puszczy Knyszyńskiej, przywędrowały same. Zadomowiły się wszędzie, gdzieniegdzie budują nie tylko żeremie ale i tamy, tworząc śródleśne jeziora zaporowe.
Liczba bobrów rośnie, w 1980 roku oceniono ją na 1500, w 1991-na 6800 sztuk.
Na terenie użytku ekologicznego występuje wiele śladów zostawionych po tych bardzo interesujących ssakach, wskazujących na ich obecność.
