Na terenie naszej Gminy jest wiele terenów o cennych walorach przyrodniczych. Są to głównie tereny położone w Dolinie Odry oraz na Wzgórzach Dalkowskich. Charakteryzuje je urozmaicony krajobraz, ciekawa rzeźba terenu, wartościowy drzewostan, a także bogactwo zabytków kultury materialnej.
Najcenniejsze przyrodniczo i o największych walorach krajobrazowych są trzy obszary starorzeczy, bagien, łąk i lasów. Pierwszy znajduje się na północ od wsi Orsk, drugi na wysokości wsi Chełm, a trzeci - w zakolu Odry pomiędzy Ciechłowicami i Chobienią, na wysokości wsi Naroczyce. Na terenie pierwszego z tych obszarów w 1993 r. utworzono rezerwat przyrody „Skarpa Storczyków”.
Rezerwat ten, o powierzchni 65,17 ha, zlokalizowany jest na północno-zachodnim skraju naszej Gminy, na granicy Wzgórz Polkowickich. Wschodnią granicą rezerwatu są zabudowania wsi Orsk, zaś południową i zachodnią - łąki i pastwiska Doliny Odry. Na zachodnim krańcu zlokalizowane jest głębokie, kolistego kształtu starorzecze, wzbogacające rezerwat w środowisko wodne i bagienne.
Pierwszą wzmianką o wysokich walorach obecnego rezerwatu przyrody był artykuł Z. Głowackiego na łamach pisma „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”, w którym autor proponuje włączyć do ochrony rezerwatowej kilka obiektów na terenie zachodniej części Wzgórz Dalkowskich i Wzgórz Trzebnickich. Jednym z proponowanych tam obiektów jest starodrzew bukowy i grądowy pod wsią Orsk - teren obecnego rezerwatu przyrody. Następną pracą dotyczącą rezerwatu była „Ekspertyza botaniczna północno-wschodniej części województwa legnickiego” (autorstwa A. Szlachetki i M. Cieślaka), w której autorzy dokonali inwentaryzacji stanowisk roślin chronionych na terenie i ocenili ich zasobność oraz zaproponowali ochronę lasów w formie rezerwatu przyrody.
Rezerwat przyrody „Skarpa Storczyków” chroni jeden z trzech fragmentów naturalnych lasów liściastych, jakie zachowały się na terenie całego dawnego województwa legnickiego. Jest to część średniej wielkości kompleksu leśnego - ze skarpą porośniętą lasem bukowym, z płaskim jej podnóżem z mozaiką zbiorowisk grądowych i łęgowych oraz strefą lasów powyżej skarpy chroniącymi buczynę przed wiatrołomem. Stroma skarpa z trzema niewielkimi poprzecznymi wąwozami ciągnąca się wzdłuż rezerwatu z punktu widzenia budowy geologicznej jest stopniem kemowym (czyli formą terenu powstającą w trakcie wycofywania się lądolodu z terenów nizinnych), leżącym przy skraju wysoczyzny moreny dennej (morena denna to materiał skalny wszelkiego rodzaju, transportowany lub pozostawiony przez lodowce, przymarznięty do dna lodowca) w pobliżu dna doliny.
Rezerwatowi wyznaczono siedem podstawowych celów ochronnych:
1.Ochronę nowego we florze Polski gatunku storczyka rodzaju kruszczyk - kruszczyka połabskiego (Epipactis albensis). Dotąd uważano, że występuje on tylko na obszarze Czech
i Słowacji. Tu znajduje się jedno z trzech polskich stanowisk tej rośliny.
2.Zachowanie najstarszego drzewostanu w lasach byłego województwa legnickiego, reprezentującego aż sześć zespołów leśnych (kwaśną buczynę niżową, zubożałą postać żyznej buczyny niżowej, grąd środkowoeuropejski, jesionowy łęg przystrumieniowy, łęg jesionowo-olszowy i kwaśną dąbrowę). Pozwoli to na ochronę całej nie badanej dotychczas bioróżnorodności zwierząt bezkręgowych, grzybów i mikroorganizmów tworzących zdrowy, samoregulujący się system.
3.Ochronę siedliska dwóch roślin wodnych będących pod ścisłą ochroną: kotewki, zwanej orzechem wodnym (wpisanej do Polskiej Czerwonej Księgi, zawiera ona listę ginących gatunków zwierząt i roślin); grzybienia białego.
4. Umożliwienie dalszej egzystencji czterem gatunkom chronionych grzybów: purchawicy olbrzymiej (która wytwarza największy na świecie owocnik, sięgający 20 kg wagi i 70 cm średnicy), soplówce gałęzistej (rozkładającej martwe drzewo buków), szmaciakowi gałęzistemu (ten oryginalny grzyb jest narażony na wyginięcie z powodu pozyskiwania go przez grzybiarzy) oraz sromotnikowi bezwstydnemu (o niezbyt miłym zapachu - swym niezwykłym kształtem oraz odpychającym zapachem zwracał na siebie uwagę już w starożytności. Starożytni Rzymianie ofiarowywali go bogini plonów i urodzaju - Ceres. W średniowieczu grzyb ten służył do sporządzania "napoju miłości" Owocniki ze względu na intensywny zapach śluzu na kapeluszu, były uważane za trujące).
5.Ochronę rzadkich w rejonie roślin: pajęcznicy gałęzistej, kokoryczki wonnej i berberysu zwyczajnego.
6. W niektórych sezonach gniazdował tu bocian czarny, stale zaś przebywa borsuk, grzebiący
w skarpie labirynty korytarzy. Objęcie tego terenu ochroną rezerwatową umożliwiło, dzięki naturalnym procesom sukcesji, zacieranie śladów negatywnych skutków gospodarowania ludzi.
W wolnej chwili warto odwiedzić ten piękny zakątek naszej Gminy. Jednak wcześniej należy zgłosić ten fakt Leśniczemu Leśnictwa Orsk, który sprawuje bezpośredni nadzór nad rezerwatem (zarządzanym przez Nadleśnictwo Lubin i nadzorowanym przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody). Poruszanie się na terenie rezerwatu odbywa się pieszo, po wytyczonych szlakach lub ścieżkach dydaktycznych. Wyjście poza oznaczony teren jest zabronione!










