Gmina Rudna

Województwo Dolnośląskie, Powiat Lubiński, Gmina Rudna, www.rudna.eu

Kliknij na obrazek by powiększyć

Imieniny

Wczoraj: Jana Wiktora
Dziś: Heleny Wieslawy
Jutro: Emilii Iwony

Nasza Gmina

Ratusz

Wądroże

Wądroże

1.1. Dawne nazwy wsi

Wandritsch – 1787r., 1818, 1845r. oraz później – do 1945r. Odtąd – Wądroże.

1.2. Etymologia nazwy wsi.

Bliżej nieznana.

1.3. Historia wsi i dóbr.

O najdawniejszych dziejach Wądroża poza faktem istnienia tu dóbr rycerskich niewiele wiadomo. We wsi znajdowały się, co jest udokumentowane począwszy od czasów nowożytnych, dwa folwarki, przy czym jeden z nich z całą pewnością należał do wspomnianych dóbr. Właściciele majątku znani są z nazwiska od około połowy XVII w.

Pierwszym z nich był von Canitz; z rąk tej rodziny drogą koligacji małżeńskich przeszedł w posiadanie von Strbenskich ( w 1878 r. jest wymieniona nieznanego imienia pani von Strbenski). Rodzina ta utrzymała dobra do 1789r. Im także przypuszczalnie należałoby zawdzięczać wzniesienie tu siedziby, zapewne przy folwarku, w północno-zachodniej części wsi, określanej przez Fischera w 1818r. jako ‘’Schloß’’. W 1789r. majątek stał się własnością von Schweinitzów. W 1845r. należały do tego samego radcy von Schweinitza, który posiadał również Starą Rudną, w 1876r.- do Hansa Louisa Hugona von Schweinitza. Nie wiadomo, jak długo pozostawały w jego rękach; w każdym razie na pewno do 1863r. W 1886r. spisy adresowe dóbr wymieniają Hugona von Schweinitza i stan ten trwa do około 1909r. Następnym i zarazem ostatnim posiadaczem z rodu von Schweinitz był Johannes. Za jego czasów część dóbr (375 ha) oddano w dzierżawę Reinholdowi Preitzowi z Toszowic. Około 1930r. dobra zostały ostatecznie podzielone na rzecz Śląskiego Towarzystwa Ziemskiego.

1.4. Układ przestrzenny wsi.

Wądroże jest przykładem wsi wielodrożnej, której układ wykształcić się mógł pierwotnej ulicówki. Główna droga wiejska biegnąca na linii wschód-zachód przechodzi przez wieś tworząc trzykrotne zakręty przecinając majdan gospodarczy folwarku w południowej części miejscowości. Natomiast drugi folwark położony na północno - zachodnim krańcu zamknięty był od północy wspomnianą siedzibą właścicieli dóbr. Miała ona prostokątny rzut z takim że ryzalitem na osi w północnej elewacji. Jest ów rzut czytelny na mapie z 1933r. W obrębie tego folwarku znajdują się obiekty gospodarcze stanowiące przykłady dobrej klasy budownictwa (na ich elewacjach daty 1863 i 1900r. oraz inicjały właścicieli : H.v.Schweinitz i H.v.S.) Większość zabudowy jest zdegradowana.

Nie przewiduje się stref ochrony.

1.5. Tabelaryczne zestawienie danych statystycznych

Gmina wiejska				Dobra		Instytucje publiczne i przemysł
Rok	Areał	Domy	Ludność	Areał	Ludność
1787			198			Szkoła ewangelicka, młyn wodny, wiatrak
1830		33	246			gorzelnia
1845		38	273			browar
1876				508		cegielnia
1885	70	35	172	509	43
1895	70	34	149	509	51
1908	70	33	172	511	80
1917				520	79
1926
1930						Dobra podzielone na rzecz Śląskiego Towarzystwa Ziemskiego