Położenie geograficzne, bogactwa naturalne i stan środowiska naturalnego to podstawowe czynniki kształtujące strukturę społeczną.
Gmina Rudna jest najbardziej wysuniętą na wschód gminą Powiatu Lubińskiego. Sąsiaduje z gminą Ścinawa, Grębocice, Pęcław, Polkowice i wiejską gminą Lubin. Położona jest na lewym brzegu rzeki Odry i obejmuje tereny pradoliny Głogowskiej, Wzgórz Dalkowskich i Obniżenia Ścinawskiego[1]. Zajmuje 216,6 km2. Jest jedną z największych gmin tego regionu. Składa się z 33 miejscowości. Sieć osadnicza jest dobrze rozwinięta, co związane jest z kryterium ukształtowania terenu. Na terenie gminy Rudna występują różne surowce mineralne. Głównym bogactwem są złoża rud miedzi w południowo – zachodniej części gminy. Towarzyszą im różne pierwiastki szlachetne np. srebro czy złoto a także chemiczne takie jak: anchydryt i sól kamienna. Duże znaczenie gospodarcze mają węgiel brunatny, surowce budowlane i ceramiczne / glina, piaski i kruszywa /.
Potencjalnym źródłem surowców naturalnych, w tym również rzadkich pierwiastków, jest zbiornik odpadów flotacyjnych „ Żelazny Most ”[2]. Zajmuje on powierzchnię około 16 km2 w obrębie gmin Rudna, Polkowice i Grębocice. Gromadzone są w nim odpady z Zakładów Wzbogacania Rud „ Lubin ‘’, „Polkowice’’, „ Rudna KGHM Polska Miedź S.A. ‘’. Stanowi ważne ogniwo w produkcji miedzi. Dalsze istnienie przemysłu miedziowego w tym regionie wiąże się z koniecznością stałej rozbudowy zbiornika „ Żelazny Most”. Gmina Rudna położona jest u podnóża najwyższej zapory wschodniej. Bezpośrednie sąsiedztwo tego obiektu wpływa negatywnie na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców gminy w kontekście potencjalnej katastrofy i jej skutków. W przypadku przerwania zapory wschodniej upłynnione odpady będą się przemieszczać z dużą prędkością doliną rzeki Rudna. Zalany zostanie cały obszar w rejonie m. Rudna o powierzchni 1996 ha, na którym położone są miejscowości Rudna, Gwizdanów i Bytków. Mieszka tam około 1300 osób.[3]
Wieloletnie oddziaływanie przemysłu miedziowego, zlokalizowanego na terenie gminy Rudna i przyległych terenach, miało wpływ na odczuwalną przez ludność degradację środowiska naturalnego. W świetle przeprowadzonych badań obraz ten jest bardzo zróżnicowany. Stwierdza się, że zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego nie przekracza normy. Największa emisja pyłów występuje na obszarze około 56 km w okolicach zbiornika „Żelazny Most ‘’. Tam również występuje nadmierne stężenie pierwiastków szkodliwych dla zdrowia ludności. Emitowane pyłu poprzez osadzanie w glebie wpływają na jej zanieczyszczenie metalami ciężkimi.[4]
Obok zbiornika „ Żelazny Most ” na terenie gminy są również „ najcenniejsze przyrodniczo i o największych walorach krajobrazowych ” obszary starorzeczy, bagien, łąk i lasów pn. Naroczycki Łęg. Taki krajobraz sprzyja rozwojowi rzadkich gatunków ptaków drapieżnych np.: kanie czarne, trzmielojady czy bieliki oraz roślinom wodnym „wielkiej rzadkości i ciekawej biologii”.[5]
Na północno – zachodnim skraju gminy zlokalizowany jest rezerwat przyrody „Skarpa storczyków” o powierzchni 65,17 ha. Na jego obszarze rosną m.in. storczyki z rodzaju kruszczyk, grąd środkowoeuropejski, grzybień biały i wiele innych roślin chronionych.[6]
Potencjał demograficzny a także zmiany jego struktury mają istotny wpływ na przebieg procesów społeczno – gospodarczych gminy Rudna. Określa m.in. rodzaj potrzeb w zakresie infrastruktury społecznej czy stopień aktywności zawodowej.[7]
W dniu 31.12.2001 r ludność gminy wynosiła 7 108 osób, ze średnim wskaźnikiem koncentracji przestrzennej 32,8 osoby na km2.
[1] WWW.rudna.pl
[2] red. R. Brol : Lokalna strategia rozwoju gospodarczego gminy Rudna, Ośrodek Badań Naukowych i Usług Ekonomicus w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 1996, s.8
[3] praca zespołowa pod red. A.Mizery: Raport o stanie środowiska przyrodniczego na terenie gminy Rudna, Urząd Gminy Rudna - Centrum Ekologii i Techniki „Eco - Cuprum”, Rudna 1994, s.43
[4] red. R. Brol : Lokalna strategia rozwoju gospodarczego gminy Rudna, Ośrodek Badań Naukowych i Usług Ekonomicus w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 1996, s.9
[5] Przyroda Gminy Rudna. Urząd Gminy Rudna i Fundacja Ekologiczna Ziemi Legnickiej „ Zielona Akcja „ Legnica 1996
[6] Rezerwat Przyrody „ Skarpa Storczyków„, Urząd Gminy Rudna i Fundacja Ekologiczna Ziemi Legnickiej „Zielona Akcja„ , Legnica 1996
7 red. R. Brol: Lokalna strategia rozwoju gospodarczego gminy Rudna, Ośrodek Badań Naukowych i Usług Ekonomicus w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 1996, s.11 i nast.
