Gmina Rudna

Województwo Dolnośląskie, Powiat Lubiński, Gmina Rudna, www.rudna.eu

Wednesday, Nov 26th

Last update12:04:54 PM GMT

Naszą witrynę przegląda teraz 61 gości 
You are here Gmina Rudna Historia Brodowice
 
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
 
Kliknij na obrazek by powiększyć

Imieniny

 
Wczoraj: Katarzyny Erazma
Dziś: Delfiny Sylwestra
Jutro: Waleriana Wilgiusza
 
Reklama

Ratusz

 

Brodowice

Email Drukuj PDF

Brodowice


1.1. Dane nazwy miejscowości.

Brewlitz, brew licz (ok.1300), Bredelwitz (1485), Brewitz, Bredelwitz (1589), Brödelwitz (1500, 1580, 1670, 1687), Brödelwitz (1765), Brodelwitz (1791, 1814), Brödelwitz (1830 – 1945), Brodowice (po roku 1945).

1.2. Etymologia nazwy wsi.

Nazwa wsi utworzona od nazwy broda(?).

1.3. Historia wsi i dóbr.

Na początku XIV w. wieś była już przeniesiona na prawo niemieckie wieś i miała 12 łanów. Istniało w niej alodium. Alodium powstało na prawie polskim i płaciło dziesięciny polowe. W 1. 1765 – 1814 Brodowice znajdowały się w księstwie głogowskim i w powiecie górowskim. Po roku 1818 znalazły się w rejencji wrocławskiej, w powiecie ścinawskim. W XVIII w. wieś zamieszkała była głównie przez zagrodników. W XIX w. miejscowość należała do parafii ewangelickiej w Kębłowie i do parafii katolickiej w Chobieni.

W roku 1305 istniało już we wsi alodium i należało wówczas do Henczlo Mrokoty . W końcu XV w. i na początku XVI stulecia dobra te podzielone były na dwie części. Właścicielami jednej byli: Caspar Pusch i Bernhard Weyseheim (1493), Hans Busewory (1507) i Leonhard von Stössel (1511).  W roku 1511 włości te przestały być lennem i stały się prywatnymi dobrami dziedzicznymi. Posiadaczem drugiej części  dóbr był około roku 1512 Henrich Wunsch. Kolejnymi właścicielami całych dóbr lub jednej z dwóch ich części byli Hans Lupticz (1485), przedstawiciele rodziny von Unruh (1550), Melchior von Unruhe (1589), Valention von Stösel (1688). Zapewne w XVIII wieku włości te były już scalone i należały wówczas oraz później do: generałowej von Kursel (1765), pana von Tschammer 1791 von Dibitisch (1814, 1830), rotmistrza von Biele (1845), Augusta Kahle (1876), Bruna von mutzenbechera.

1.4. Układ przestrzenny wsi.

Wieś została założona przy drodze z Nieszczyc do Studzionek. Początkowo była to ulicówka z centralnie usytuowanym założeniem pałacowym. Przed rokiem 1824 został wykształcony zasadniczy układ wiejskich dróg. Zwarte i jednolite siedlisko wypełniała skromna i mało zagęszczona zabudowa. Dwa duże stawy założono również na dworskiej części siedliska, po południowej stronie głównej, wiejskiej ulicy. W 1. Ok. 1892 – 1925 zagęszczone sieć lokalnych wiejskich dróg, tak że wieś uzyskała układ wielolicowy, zmniejszone tez zasięg siedliska, wyburzono młyn. Charakter skromnej zabudowy wsi pozostał bez większych zmian. współcześnie

Współcześnie  zachowany jest  zasadniczy układ dróg. Siedlisko zredukowano do działek budowlanych oraz zanikła północno wschodnia część wsi przy drodze z Chełma. Obecna zabudowa wsi złożona z niewielkich zróżnicowanych zagród  skupiona po północnej stronie głównej drogi wiejskiej, pochodzi z końca XIX w. i z pierwszych lat wieku XX. Po południowej stronie tej drogi znajduje się zespół pałacowy z parkiem.

Siedziba szlachecka powstała w Brodowicach już zapewne w XIV w.. Istniała nadal w połowie wieku XVIII. W roku 1824 był to budynek usytuowany po zachodniej stronie folwarku, wzniesiony na nietypowym planie wydłużonej litery S, na osi wschód – zachód. Tego rodzaju kształt dworu powstał zapewne w wyniku jego przebudów. W latach pięćdziesiątych lub sześćdziesiątych XIX w. powstał obecny, skromny pałac utrzymany w stylu prostego neoklasycyzmu z elementami stylu arkadego. Jest to budynek na planie prostokąta, dwutraktowy ze środkowym korytarzem przekształconym w centrum w sień ze schodami, dwukondygnacyjnym, z podwyższonymi ryzalitami środkowymi (zwieńczonymi trójkątnymi szczytami) w elewacjach frontowej i tylnej, nakryty wysokim dachem naczółkowym. W przyziemiu sklepienia odcinkowe przedzielone gurtami. Front poprzedzony schodami. Obecnie pałac nie jest użytkowany i niezabezpieczony ulega dewastacji.

Na zachód od pałacu na terenie dworskim wydzielonym główną ulicą wiejską i drogą ograniczającą siedlisko od południa założono w 3 ćw. XIX w. park, który powiększono o niewielka część położoną na północ od wiejskiej ulicy, na terenie siedliska wsi. W trakcie tych prac osuszono oba stawy handlowe, istniejące Ne terenach dworskich jeszcze w roku 1824. Park ten, ze stawem za pałacem zachował się do dziś, zasadniczo w swoich dawnych granicach. Zatarciu uległy tylko granice północnego, odizolowanego fragmentu założenia (również ze stawem), usytuowanego za główną wiejska drogą.

Obecnie zatarciu uległ fragment drogi ograniczającej park od północy, co sprawiło, że ta część parku stopiła się z otoczeniem. Ponadto zatarty jest układ kompozycyjny, ze względu na samosiewy. Pałac zwrócony fasadą w stronę folwarku oddzielony jest od dziedzińca zrujnowanym murem, przy którym znajduje się szpaler kasztanowców. Za pałacem, w zachodniej części parku zachował się system trzech stawów hodowlanych, z których jeden zarósł. Droga prowadzona od dworu, w kierunku południowym, wzdłuż stawów obsadzona jest szpalerem z kasztanowców. Nad rowem łączącym stawy – dwa stare graby, będące być może pozostałością szpaleru. Za stawem za pałacem czytelna jest polana z obsadzeniem lip, świerków i modrzewia. Za polaną, w zwartym masywie zachowały się ślady alei z kasztanowców. W drzewostanie parkowym przeważają gatunki łęgowe: olchy, jesiony oraz dęby. Teren parku podmokły, ze względu na niekonserwowanie układu wodnego.

Folwark powstał zapewne w średniowieczu i był wielokrotnie przebudowywany. W końcu XVIII w. istniał we wsi tylko jeden folwark. Około roku 1824 było to założenie, również nieregularne, z przypałacową częścią na planie trapezu. Obudowano tylko pierzeję północna i południową tej części folwarku. Na pozostałej południowo wschodniej partii dziedzińca wzniesiono wolnostojące budynki gospodarcze. Na pałac oddzielono od folwarku murem. Obecna zabudowa folwarku powstała na początku XX w.

1.5. Tabelaryczne zestawienie danych statystycznych.

 

Gmina wiejska

Dobra

Instytucje publiczne i przemysł

Rok

Areał

Domy

Ludność

Areał

Ludność

 

1791

 

 

151

 

 

wiatrak

1830

 

29

188

 

 

gorzelnia, wiatrak

1845

 

30

197

 

 

 

1867

 

23

142

 

69

 

1876

 

 

395

 

 

2 młyny, dawna cegielnia

1887

101

19

137

396

75

2 młyny dawna cegielnia

1898

100

20

88

380

68

dawna cegielnia

1909

100

20

88

380

46

 

1934

 

 

140

 

 

 

 

  1. 2. Strefy ochrony konserwatorskiej oraz wykaz elementów objętych ochroną konserwatorską.

 

2.1. Strefa ochrony konserwatorskiej.

 

2.1.1. Wyznaczono strefę ‘’B’’ ochrony konserwatorskiej.

Obejmuje ona pałac, wpisany do rejestru zabytków pod nr 629/L, dnia 11.05.1982r., z parkiem, wpisanym do rejestru zabytków pod nr 735/L, dnia 30.07.1986r. i folwark. Granice strefy: główna wiejska ulica (od północy), droga i gospodarstwo (od zachodu), graniczna droga dawnego siedliska wsi (od południa ) oraz wschodnia pierzeja folwarku.

2.1.2. Wyznaczono strefę ‘’OW’’ – obserwacji archeologicznej dla miejscowości o średniowiecznej metryce.

 

2.2. Wykaz zabytków architektury i budownictwa:

Zespół pałacowy

1. Pałac, wpisany do rejestru zabytków pod nr 629/L, dnia 11.05.1982r.

2. Chlew

3. Spichlerz

2.2.1. Inne elementy objęte ochroną konserwatorską.

Park pałacowy, wpisany do rejestru zabytków pod nr 735/L, dnia 30.07.1986r.

 

2.3. Stanowiska archeologiczne.

Obszar AZP 70-22

158. osada kultury łużyckiej

ślad osadnictwa chronologii; pradzieje

ślad osadnictwa chronologii: wczesne średniowiecze

159. ślad osadnictwa chronologii; epoka kamienia

osada kultury łużyckiej

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

160. ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

161. ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

162. ślad osadnictwa chronologia: epoka kamienia

osada kultury łużyckiej

osada kultury przeworskiej

osada chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

Nieokreślone

163.ślad osadnictwa chronologia: epoka kamienia

ślad osadnictwa kultury przeworskiej

osada chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: nieokreślona

164. ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: nowożytna

165.osada kultury przeworskiej

osada chronologia: wczesne średniowiecze

166. osada kultury przeworskiej

osada chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwo chronologia: późne średniowiecze

167. osada kultury przeworskiej

ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

168. ślad osadnictwa chronologia: pradzieje

169. ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

170. ślad osadnictwa chronologia: epoka kamienia

ślad osadnictwa chronologia: pradzieje

ślad osadnictwa chronologia: nowożytna

171.ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

172. ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: wczesne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

173. ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

174. ślad osadnictwa chronologia: pradzieje

ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

175. ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

ślad osadnictwa chronologia: nowożytna

176. ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

177. cmentarzysko kultury łużyckiej :

Decyzja konserwatorska o wpisie do rejestru zabytków nr: 63/386/68

178. ślad osadnictwa chronologia: pradzieje

179. ślad osadnictwa chronologia: późne średniowiecze

 

 

Ta strona używa plików cookie. Aby dowiedziec sie wiecej na temat plikow cookie czytaj dalej.

Akceptuje pliki cookie z tej witryny.

EU Cookie Directive Module Information